Prosimy o kontakt

Delirium tremens

Czym jest delirium tremens?

Delirium tremens, nazywane także majaczeniem drżennym, alkoholowym albo białą gorączką alkoholową jest stanem wywołanym nagłym odstawieniem lub znaczną redukcją ilości wypijanego alkoholu u osób od niego uzależnionych. Majaczenie to dosłownie dezorientacja połączona ze zmąceniem świadomości, której towarzyszą zarówno objawy psychiczne, jak i somatyczne. Delirium uznawane jest za najcięższą, a przy tym najbardziej niebezpieczną postać zespołu abstynencyjnego. Jego objawy obserwuje się zazwyczaj od jednego do trzech dni po rezygnacji z alkoholu.

Według statystyk majaczenie alkoholowe występuje u około 5% do 33% uzależnionych, których leczy się z powodu alkoholowego zespołu abstynencyjnego. Co ciekawe, delirium tremens może się pojawić raczej po co najmniej kilkuletnim nadużywaniu alkoholu i z reguły nie stwierdza się go u pacjentów przed 25 rokiem życia. Zdecydowanie częściej diagnozuje się je u mężczyzn niż u kobiet.

Majaczenie drżenne – objawy, czas trwania, leczenie

Trzeba pamiętać, że majaczenie drżenne stanowi stan zagrożenia życia. Pierwsze objawy delirium tremens to zazwyczaj koszmary senne, lęk, niepokój oraz drżenie całego ciała. Następnie występują zaburzenia świadomości, dezorientacja – chory nie wie, np. gdzie się znajduje, nie potrafi powiedzieć, jaki jest dzień tygodnia – urojenia, złudzenia i omamy. Alkoholik może widzieć kolorowe, ruchliwe obrazy, opowiadać o nieistniejących przedmiotach czy czuć chodzące po nim robaki. Zdarzają się urojenia dziania się, czyli takie, w których pacjent będzie jednocześnie widzem i uczestnikiem omamów albo takie, w których ma poczucie prześladowania przez całe otoczenie – tzw. zespół oblężenia. Trzeba mieć na uwadze, że przeważnie treść omamów jest przerażająca dla chorego, a duże poczucie zagrożenia powoduje chęć ucieczki lub walki. To prowadzi do nieracjonalnych zachowań i agresji wobec otoczenia.

Czasami u osób cierpiących na delirium tremens można celowo wywołać objawy, które potwierdzą diagnozę. Mowa o objawach: Liepmanna – chory po uciśnięciu gałek ocznych ma omamy wzrokowe, Reichardta – pacjent czyta z czystej kartki albo opisuje nieistniejący obrazek, Aschaffenburga – chory rozmawia przez telefon, którego nie ma, nawlekania nitki – zgodnie z sugestią nawleka nitkę na niewidzialną igłę. Charakterystyczne jest także nasilanie się majaczeń w nocy.

U pacjenta pojawiają się również problemy somatyczne: drżenia rąk, języka, głowy, uogólnione napady drgawkowe, gorączka, pocenie się, tachykardia oraz nadciśnienie tętnicze będące efektem zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej wywołanej nadużywaniem alkoholu.

Delirium tremens trwa zazwyczaj dwie do trzech dób (48 do 72 godzin) – wszystko zależy jednak od stanu pacjenta.

Leczenie majaczenia alkoholowego powinno się odbywać w warunkach szpitalnych ze względu na duże ryzyko powikłań. Nie należy próbować wytłumaczyć choremu, że jego widzenia lub słyszane głosy to wyłącznie urojenia, tylko w razie wystąpienia wymienionych powyżej objawów jak najszybciej dostarczyć go do szpitala. Trzeba również poinformować ratowników medycznych albo lekarzy o alkoholizmie pacjenta i o tym, że odstawił alkohol, ponieważ objawy majaczenia mogą sugerować inne choroby.

Postępowanie medyczne w delirium tremens skupia się na obniżaniu ciśnienia tętniczego, normalizacji pracy serca, zapobieganiu napadów drgawkowych oraz doprowadzeniu do równowagi wodno-elektrolitowej. Zazwyczaj stosuje się powolny wlew dożylny tiaminy – jeśli u pacjenta nie wystąpiły objawy encefalopatii Wernickiego-Korsakowa – i podaje się doustnie pochodne benzodiazepiny. Po kilku dniach zarówno problemy psychotyczne, jak i somatyczne powinny całkowicie ustąpić.

Powikłania po delirium tremens

Powikłania, które bywają wynikiem delirium tremens, związane są ze znacznym wzrostem ciśnienia tętniczego obserwowanym u pacjentów w trakcie alkoholowego zespołu abstynencyjnego oraz zwiększonym ryzykiem zaburzeń oddychania. Przede wszystkim może dojść do udaru mózgu lub zawału mięśnia sercowego – potencjalnie śmiertelnych. Śmiertelność w wyniku majaczenia drżennego określana jest na poziomie 1 do 6%.

Aby uniknąć kolejnego ataku, powinno się pozostawać w trzeźwości. Trzeba pamiętać, że raz przebyte delirium tremens zwiększa ryzyko ponownego wystąpienia objawów przy następnej próbie rezygnacji z alkoholu.

Bibliografia

  1. A. Klimkiewicz, Zespół abstynencyjny, https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/uzaleznienia/81278,zespol-abstynencyjny
  2. Majaczenie alkoholowe [w:] Leksykon terminów. Alkohol i narkotyki, Warszawa 1997.
  3. Majaczenie alkoholowe [w:] A. Reber, Słownik psychologii, Warszawa 2000.
  4. Majaczenie drżenne (delirium tremens), https://edraurban.pl/ssl/book-sample-file/diagnostyka-i-terapia-w-praktyce-lekarskiej/pdf/712.pdf
  5. A. Michalska i in., Czynniki ryzyka majaczenia alkoholowego u osób leczonych stacjonarnie w Polsce z powodu uzależnienia od alkoholu, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0867436116300232
  6. J. Rybakowski, S. Pużyński, J. Wciórka, Psychiatria. Podstawy psychiatrii, t. 3., Wrocław 2010.
  7. A. Wilk, Majaczenie drżenne alkoholowe: diagnostyka i leczenie, „Alkoholizm i Narkomania”, 1995, nr 1.
  8. B.T. Woronowicz, Majaczenie alkoholowe, http://www.psychologia.net.pl/slownik.php?level=46
Zadzwoń 608775984